Wat is ACT4Kids?

Het ACT4kids-model is de basis van waaruit de ACT4kids therapeut werkt. Het werkt 3-ledig:

  • Het helpt je bij het analyseren van de verschillende functies, processen en andere factoren die in en rondom jouw cliënt spelen,
  • Het helpt je bij het onderzoeken welke ACT-vaardigheden jouw cliënt zou kunnen versterken tijdens je begeleiding.

Hierdoor geeft het je een verklaringsmodel voor de totstandkoming en instandhouding van niet werkende gedragspatronen en helpt het je bij het opstellen van begeleidingsdoelen en een begeleidingsplan,

  • In de uitvoering geef je door gebruik van het model vorm aan elke sessie met terugkerende elementen als het eiland en het kruispunt en geeft het kinderen, jongeren en hun ouders handvatten in de toepassing van ACT4kids in hun dagelijks leven.

ACT4kids leert kinderen hun hart te volgen en de hindernissen die ze daarbij tegenkomen, zoals verlies, falen, afwijzing of ongeluk te nemen zoals ze zijn.

Met het gebruik van ACT4kids werk je aan verschillende vaardigheden zoals het innemen van een ander perspectief, het omgaan met hindernissen of tegenslagen, het verdragen van moeilijke gevoelens en gedachten in moeilijke situaties, het herkennen van dat wat jij belangrijk vindt in je leven en er naar handelen, maar bovenal: zelf-compassie. Je mag er zijn. Wat je ook denkt, voelt of doet, je bent al helemaal goed.

ACT in vogelvlucht

ACT is ontwikkeld door onder andere Steven Hayes, Kelly Wilson en Kirk Strosahl. Het is een praktische toepassing van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar hoe wij als mensen leren (relational frame theory) en de functionaliteit van gedrag binnen de context van onze omgeving, maar ook onze leergeschiedenis.

Binnen ACT gaan we er vanuit dat je in je leven zowel fijne als pijnlijke ervaringen hebt en je logischerwijs hier dus positieve en negatieve gevoelens en gedachten door hebt. Vaak proberen we als mens te leren van het verleden en de toekomst te voorspellen, zodat we mislukking en andere vervelende ervaringen kunnen voorkomen. Helaas kan ons brein hier flink in doorslaan en voor je het weet ben je aan het vechten tegen een onzichtbare vijand: men lijdt het meest, aan het lijden dat men vreest..

Vechten tegen het onvermijdelijke kost niet alleen heel veel energie, het levert je op de lange termijn niets op. Beter is het om die vaardigheden te ontwikkelen die ervoor zorgen dat je in staat bent om te dealen met de moeilijke kanten van het leven en die angsten en piekergedachten die gaan over het verleden of de toekomst los te laten.

ACT leert je dus om mee te bewegen met dat wat het leven biedt – goed of slecht – en dus psychologisch flexibel te zijn.

De vaardigheden (of kernprocessen) die hierbij toegepast worden zijn acceptatie, defusie, mindfulness, zelf-als-context, waarden en waardegerichte actie. De vaardigheden worden door elkaar heen gebruikt en hebben zoveel raakvlakken dat ze niet als zes losse processen ‘werken’, maar als geheel, samen.

De 6 kernprocessen

Acceptatie: het erkennen van en openstaan voor alle ervaringen die het leven biedt: zowel positieve als negatieve.

Defusie: jezelf los kunnen zien van de gedachten en gevoelens die je hebt (je bent niet je gedachte, je hebt een gedachte).

Contact met het huidige moment: je zintuigelijke aandacht gaat naar de ervaringen die je hier en nu hebt. Je herkent en erkent dat je brein zaken uit het verleden erbij wil halen, en je toekomst wil voorspellen, maar je doet daar niets mee.

Deze vaardigheden zorgen ervoor dat je in staat bent om het leven te leven vanuit wat we in ACT termen het ‘zelf-als-context’ noemen. Jij bent hier, nu. Alles wat je brein produceert is niet werkelijk hier.

Wanneer je deze vaardigheden in zet, ontstaat er ook meer ruimte voor en houd je energie over voor leven op een manier die voor jou persoonlijk belangrijk is: een waardevol leven.

Hiervoor is het van belang om te achterhalen welke waarden voor jou gelden en welk gedrag erbij hoort, om volgens deze waarden te leven, ook als er hindernissen zijn: dit noemen we toegewijde actie.

ACT4Kids

Dat accepteren oftewel meedragen van moeilijke gevoelens beter is om er tegen te vechten, dat inzicht is snel verkregen, maar dan..hoe doe je dat dan? En hoe maak ik dat inzicht eigenlijk duidelijk aan kinderen? En hoe weten kinderen en jongeren zelf in hun dagelijks leven wat de goede momenten zijn om iets anders te doen dat ze gewend zijn om te doen? Deze vragen worden beantwoord door het ACT4kids-model.

Op basis van meer dan 15 jaar ervaring in het werken met ACT bij kinderen en jongeren, heb ik ACT4kids ontwikkeld.

In 2003 waren er nog geen trainingen en moest ik de praktische uitoefening van ACT op eigen houtje uitzoeken. Het is mijn manier geweest om de theorie om te zetten naar praktisch handelen als therapeut.

Door de jaren heen, merkte ik dat dit praktische model ook heel helpend was voor diegenen die ik behandelde. Die werking versterkte zich, toen ik het steeds meer ging vertalen naar metaforen. Doordat je als het ware door lastige situaties heen kunt wandelen d.m.v. het werkblad Het Kruispunt, krijg je vanzelf inzicht in hoe je met alle interne en externe factoren om kunt gaan: wat voor jouw werkt als je het even moeilijk hebt.

Het ACT4kids-model is de basis van waaruit je werkt en helpt je structuur geven aan je begeleiding en geeft kinderen, jongeren en hun ouders handvatten in de toepassing van ACT in hun dagelijks leven.

ACT4kids leert kinderen hun hart te volgen en de hindernissen die ze daarbij tegenkomen, zoals verlies, falen, afwijzing of ongeluk te nemen zoals ze zijn. Het kind mag er zijn. Wat deze ook denkt, voelt of doet. Hij of zij is al helemaal goed.